Bacak Varis Teşhisi

BACAK VARİSİ; VARİSLE İLGİLİ GENEL BİLGİLER 

 Toplardamarlar (Ven)

 Toplardamarlar kirli kanı (oksijenden fakir) kalbe taşıyan damarlarımızdır. Toplardamarlar tıp literatürde ven damarlarımızdır. Bacaklarımızda derin ve yüzeyel toplardamar olarak iki tip toplardamar bulunur. Bir de bu iki toplardamar sistemini bağlayan 3. sistem olarak perforan venler vardır.  

Bacakta kan akımı yüzeayel toplardamarlardan perforanlar yolu ile derin toplardamarlara doğrudur. Derin toplardamarlar kanı kalbe taşıyacak karındaki daha büyük toplardamarlara iletir. Toplardamarlarda kapak sistemi bulunur. Bu kapaklar bir valf gibi çalışır kanın kalbe gidişinde açılır iken geriye kaçması durumdan kapanır. Ayakta iken, ıkındığımızda, nefesimizi tuttuğumuzda kanın kalbe akışını kısa süreli duraklamalar olur. İşte bu durumda kanın geriye ayak parmaklarına doğru kaçmasını toplardamarlardaki kapaklar engeller.  

Yüzeyel toplardamarlar temel olarak bacağın iç yüzünde boylu boyunca uzanan büyük safen veni ile bacağın arkasında küçük safen veninden oluşur.    

 

 

Varisin Nedeni 

 

 

 

Varise yol açan temel neden yüzeyel toplardamarlardaki kapakçıkların bozulmasıdır. Toplardamar yetmezliği kapak sistemindeki bozulma sonucu kanın geriye ayak parmaklarına doğru kaçmasıdır. Bu durum reflü olarak adlandırılır.

Toplardamar yetmezliği ya da reflü soncu geriye kaçan kan cilt altında kılcal ya da küçük boyutlardaki toplardamarların içinde birikerek bunların genişlemesine sonuç olarak varislere yol açar.

Varise yol açan en sık neden büyük safen kapak sisteminin bozulmasıdır (%70), küçük safen yetmezliği daha düşük oranda (%20) neden olur. Daha nadir nedenler perforan yetmezliği ve geçirilmiş derin toplardamarladaki trombüs sonucu kapakların bozulmasıdır.

Varis Tipleri

Varisler boyutlarına göre;

  • büyük boy varisler,
  • orta boy varisler (retiküler)
  • küçük boy-kılcal varisler (telejektatik) olarak tanımlanır.

Büyük boy varisler ciltten kabarık yer yer kalem kalınlıklarına ulaşabilirler. Retiküler varisler cilt seviyesinde yeşil renkli iken kılcal varisler (Spieder) ciltten kabarık olmayan kırmızı-bordo renklerdedir. 

 


Varis Nasıl Teşhis Edilir ?

Varisler gözle görülen bacaklardaki toplardamarların genişlemesidir. Varislerin çoğu gözle görülebilmesine rağmen varise yol açan asıl nedenin saptanması çıplak gözle mümkün değildir. Tedaviden önce tedavi planlaması aşamasında varislere yol açan asıl neden, yüzeyel toplardamarların değerlendirilmesi,varislerin yaygınlığı ve varise yol açabilecek diğer nedenlerin ekarte edilmesini kapsar. 

Toplardamarların (Venlerin) görüntülenmesinde geçmişten günümüze bir çok tıbbi cihazdan yararlanılmıştır. Günümüzde; 

  • Renkli Doppler Ultrasonografi
  • Venografi
  • Bilgisayarlı tomograf, (BT) venografi
  • Manyetik rezonans (MR) venografi tekniklerinden yararlanılmıştır.

Toplardamaların hastalıklarına göre farklı görüntüleme yöntemlerinden yararlanılmaktadır. Toplardamar hastalıklarının büyük kısmını varisleroluşturmakla birlikte derin ven trombozu görülebilmektedir. Derin ven trombozu çeşitli nedenlere bağlı toplardamarların pıhtı gelişmesi nedeniyle tıkanmasıdır. Varis ve derin ven trombozu birbiriyle ilişkili olabilmektedir. Venlerde geçirilen pıhtılaşmalara bağlı olarak da kapakların bozulması sonucu reflü ve varisler gelişebilmektedir. Varistedavisinden önce derin ven trombozu mutlaka ekarte edilmelidir.  

Toplardamar tıkanıklığının en sık bulgusu tek taraflı bacaklarda şişme ve ağrı gelişmesidir. Toplardamar tıkanıklıklarının gösterilmesinde geçmişte sıklıkla venografi kullanılır iken günümüzde kullanımı azalmış ve ilk başvuru yöntemi Doppler ultrasonografidir. Günümüzde bacakların venlerinin görüntülenmesinde özellikle tıkanıklıkların değerlendirilmesinde BT venografi ve MR venografiden yararlanılmaktadır. Venografi, BT venografi ve MR venografinin Doppler ultrasonografiye göre en önemli üstünlükleri toplardamalardaki pıhtılaşmasnın yani derin ven trombozunun yaygınlığını daha doğru şekilde gösterebilmesidir. Varis teşhisinde en önemli aşama toplardamarlarda tıkanıklığın ekarte edilmesidir. 

Varislerde yol açan yüzeyel venlerdeki kaçak (reflü) ve eşlik eden variköz venlerin yaygınlığının değerlendirilmesinde en yaygın ve güvenilir yöntem Renkli Doppler ultrasonografidir. Renkli Doppler ultrasonografi ya da Doppler ultrasonografi eş anlamlı olarak kullanılmaktadır. Bu cihaz ses dalgaları ile çalışmakta ve herhangi bir zararı bulunmamaktadır.  

Doppler Ultrasonografi nasıl yapılır?

Varise neden olan ve kapak yetmezliği bulunan toplardamarlar güvenilir bir şekilde Doppler ultrasonografi ile değerlendirilir. Renkli Doppler ultrasonografi ile toplardamarların yanı sıra atardamarlarda değerlendirilir. Varislerin dağılımı ve yol açan kapak yetmezliği bulunan toplardamarların haritalaması yapılır. Tedavi başarısını belirleyen en önemli aşama olan Renkli Doppler ultrasonografi incelemesi mutlaka tecrübeli, tercihen radyologlar tarafından yapılması gerekmektedir.
 

Varislerin Doppler ultasonografi ile değerlendirme aşamaları;

1. Hasta tercihen ayakta ya da hasta masasının baş kısmı yükseltilerek inceleme yapılmalıdır.

2. Derin toplardamarların incelenmesi: Bu aşamada bacak ve kasık derin toplardamarları değerlendirilerek reflü ya da damar içi pıhtı araştırılır. Damarlar üzerine bası yapılır, ara ara hasta ıkındırılarak ya da bacak kesimine bası oluşturularak reflü açığa çıkarılmaya çalışılır.

3. Yüzey toplardamarlar büyük safen ve küçük safen ayrı ayrı değerlendirilir. Kasıktan başlanarak ayak bileği iç kesiminde kadar büyük safen, diz arkasından ayak bileği arkasında kadar küçük safen veni tüm kesimleri itibariyle değerlendirilir. Reflü tüm kesiminde olacağı gibi sadece küçük bir kesiminde de sınırlı olabilir. 

4. Perforan toplardamarların değerlendirilmesi, yüzeyel toplardamarlar normal iken perforan yetmezliği tüm yakınmaların nedeni olabilir. 

5. Varislerin yaygınlığının ve yerleşimlerilinin değerlendirilmesi ve çapı ölçümleri yapılır. 

6. Yaşlı, sigara içen ve şeker hastalarında atardamarlara da bakımlası önemlidir. Atardamar tıkanıklığı olan hastalarda varis çorabı giyilmesi sorun yaratabilir. 

7. Tüm bilgiler dikkate alınarak toplardamar haritalanması oluşturulur.  

 

 Kliniğimizde kullanılan varis hastaları için düzenlenmiş form  

 

 

 

 

 

Etiketler:


 

varis; varis tedavisi; varisin lazer ile tedavisi; varislerde köpük skleroterapi; varisden korunma; varis çorabı; varisin ameliyatsız tedavisi; varis hastası; ayaklarda şişme; varise son; öğle tatilinde varis tedavisi; 

<bacak varisi>

back to top