Burun Kanaması

BURUN KANAMASI

BURUN KANAMASININ EPiİSTAKSİS TEŞHİSİ VE TEDAVİSİ

Cardiovascular Interventional Radiology 2014; 37:26-36

Burun kanaması mukozal hastalıklar, damar patolojileri veya kanama hastalıklarından kaynaklanabilir. Burun kanaması nedeni lokal ve sistemik hastalıklar olarak gruplandırılabilir. 
 
Lokal nedenler:
  • Travma
  • Lokal inflamatuvar reaksiyonlar
  • Yabancı cisim
  • Ameliyat sonrası anatomik deformasyonlar
  • Burun ici tümörler
  • Kimyasal inhalantlar
  • Uzun nasal oksijen uygulanması
  • Devamlı pozitif hava basıncı tedavisi

Sistemik nedenler;

  • Vaskülar hastalıkları, (Herediter hemorajik telenjektazi, HHT)
  • Kan diskrazileri
  • Hematolojik kanserler
  • İlaçlar

Kanama yeri ön (anterior septal) ya da arka (posterior septal) olabilir. Embolizasyon anteriorda uygulanmaz iken burun kanamalarının %5’ i arka (posterior) olup çoğunlukla septum arterinden kaynaklanır. Posterior kanamalarda embolizasyon uygulanabilir. 

Burun kanamalarında tutulan damarlar internal maksiller arter (atardamar), fasiyal arter ve oftalmik arterdir. Embolizasyonda IMA’ nın desenden palatin ve sfenopalatin dalları embolize edilir. Embolizasyonun amacı burun deri  ve damak mukasında nekroz oluşturmadan kanayan nazal mukozanın kan akımını azaltmaktır. 

Embolizasyon Protokolü
  1. Aynı tarafın CCA, ICA, ECA anjiografileri yapılır. 
    1. ICA’ dan beslenme ekarte edilir. 
  2.  ECA anjiografisinde 
    1. Lateral görüntülerde retinal boyanmanın olmadığından emin ol.
    2. Mikrokateter middle meningeal arteries distaline yerleştirilir.  
  3. 250-500 mikron PVA partiküller kullanılır. 
  4. Nazal tampon çıkarılır, 15 dk içinde kanama olmaz ise işlem sonlandırılır. 
  5. Aynı taraf fasiyal arterde de mümkün olan en distale mikrokateter yerleştirilerek embolizasyon yapılır. 
  6. Karşı taraf arterleri de kontrol edilir. 

Spesifik anjiografi bulguları nadir olup tümöral boyanma, telenjektazi, anevrizma ya da damar dışına çıkma (ekstravazasyon) şeklinde olabilir. Embolizasyon rutin olarak mikrokateter ile yapılır ve meningeal arter orjinin daha distalinde internal maksiller arterde uygulanır. Splenopalatin arterin periferal dalları oklüde olduğu zaman mikropartikül embolizasyon durdurulur. Embolizasyonun başarı oranı %71-94 arasında değişir. 

Embolizasyonun komplikasyonları arasında körlük (monooküler) ve inme en ciddi olanlarıdır. Küçük partikül kullanıldığı zaman bu risk artar. Daha az ciddi komplikasyonlar bulantı, kusma ve ağrıdır. Akut iskemik siyaladenit gelişebilir. 

Sebebi bilinen durumlarda burun kanamasının tedavisi

Travmatik burun kanaması

 Embolizasyon tekniği nedeni bilinmeyenlerden farklıdır. Mikrokateter mümkün olduğunca patolojiye yakın olmalıdır. Tehlikeli kollateral varlığında mikrokoil kullanılabilir. 

Juvenil Nazofarengeal Anjiofibroma ve Diğer Tümörler

İyi huylu yoğun vasküler tümörlerdir. 8-23 yaş arasında erkekte görülür. Nazal kavitenin posteriorlateral duvarına bitişiktir. Aynı taraf maksiller arter ile asenden farengeal arter değerlendirilir. Maksiller, aksesuar meningeal, asenden farengeal ve asendan platin arterler embolize edilir. Gereğinde karşı tarafta kontrol edilip embolize edilebilir. 

Hemorajik Herediter Telenjektazi

Deri, mukozal telenjektazi, şant, akciğer, beyin ve karaciğerde görülür. Burun kanaması, telekjektazi ve aile hikayesi klasik 3 lüdür. 

Sonuç

Burun kanamalarının %95’ ini anterior (ön) septumdan köken alır ve kolaylıkla lokal tampon kullanılarak kontrol edilir. Posterior burun kanamaları %5’ i temsil eder ve tedavisi zordur. Endoskopik bağlama ya da elektrokoterizasyon aktif kanamada rutin kullanılan tedavi yöntemleridir. Endoskopik ve cerrahi yöntemlere cevap vermeyen olgularda embolizasyon tekniği kullanılır. Embolizasyon bazı damarsal durumlarda (kanama oftalmik arterin ehtmoid dalından köken aldığında ya da ECA-ICA arasında anastomoz varlığında uygulanmamalıdır. 

GEÇİRİLMİŞ AMELİYATA BAĞLI KANAMALAR

Ameliyat sırasında damarlarda hasarlanmaya bağlı erken ya da geç ortaya çıkan kanamalar gelişebilir.  Özellikle son dönemlerde laparoskopik cerrahinin yaygınlaşmasına bağlı kanamalar daha sık görülmektedir. Kanamaya neden olan damar çapındaki hasara bağlı olarak kanama erken dönemde ya da geç dönemde ortaya çıkabilir. 

Böbrek Taşlarının Perkütan Laparoskopik Girişimle Çıkarılmasına Bağlı Kanamalar

Laparoskopik olarak yapılan taş çıkarılması operasyonlarında giriş yolunda böbrek atardamar yaralanması gelişebilir. Bu durumda ameliyattan sonra 2 günden fazla devam eden idrarda kan gelmesi yani hematüri gelişir. Damar yaralanmasına bağlı böbrek içinde yalancı anevrizma ya da atardamar ile toplardamar arasında fistül gelişebilir. Bu durumların en etkin tedavi yöntemi embolizasyon yani damardaki hasarın tıkanarak tedavi edilmesidir.

Embolizasyon tedavisi anjiografi ünitesinde kasıktan girilerek uygulanır. Böbrek atardamarına kateter yerleştirildikten sonra damar hasarına mümkün olduğunca mikrokateter ile ulaşılır.  Burada amaç tıkama yani embolizasyon tedavisine bağlı böbrek hasarınının mimimumda tutulmasıdır. Tıkayıcı materyal olarak koil denilen metalik sarmallar ya da glue denilen sıvı ajanlar kullanılır. 

35 yaşında kadın hasta 15 gün önce sol böbrekten laparoskopik olarak taş çıkarılma ameliyatı geçiriyor. Ameliyattan sonra idrarda kan gelmesi (hematüri) yakınması ile başvuruyor. Sol böbrek anjiografisi erken faz (sol), arteryel fazda sol böbrek alt polde kanama nedeni yalancı anevrizma saptandı (orta, mavi ok). Geç anjiografi fazında yalancı anevrizma daha belirgin olarak izlenmektedir (sağ, mavi ok).

 Tedavi amacıyla sol böbrek atardamarında mikrokateter yerleştirildi (sol, mavi ok mikrokateter, kırmızı ok yalancı anevrizma). Mikrokateter içerisinden ayrılabilen koiller (sarmallar) yerleştirildi (orta, sarı ok). Kontrol anjiografisinde sol böbrek alt polde yalancı anevrizmanın dolmadığı ve tamamen kapandığı izlendi (sağ anjiografi görüntüsü). 

 

Etiketler:

anevrizma, beyin anevrizması, kanama, kanama tedavisi, durdurulamayan kanama, yalancı anevrizma, anevrizma tedavisi, anevrizma embolizasyonu, anevrizmanın ameliyatsız tedavisi, idrarda kan gelmesi, kan tükürme, kanlı balgam, kanama embolizasyonu, myom, miyom, varis tedavisi, varisin ameliyatsız tedavisi, böbrek anjiografisi, böbrek yalancı anevrizması, kanamanın tıkanması, 

back to top